آیا زندگی اخلاقی عقلانی است؟
آیا عقلانی است كه اخلاقی زندگی كنیم؟ مراد از این پرسش این است كه آیا
زندگی اخلاقی بهصرفه است؟ البته منظور از عقلانیت، عقلانیت عملی است نه
عقلانیت نظری. پس باید درصدد فهم عقلانیت عملی برآییم. به زبانی ساده،
عقلانیت عملی بدین معناست كه هزینه اعمال فرد در زندگی از سود آن بیشتر
نباشد. اگر شخص كاری را انجام دهد كه هزینه آن بیش از سودش باشد چنین كاری
عرفا از عقلانیت عملی برخوردار نیست. بنابراین دو حالت بیشتر وجود ندارد تا
عملی عقلانی محسوب شود: یا سود آن بیش از هزینهاش باشد (كه این حالت
آرمانی است) و یا لااقل هزینه و سود با هم مساوی باشند، نه اینكه هزینه یك
فعل بیش از سودش باشد. حال مسئله اصلی این است كه خود اخلاقیزیستن هم نوعی
كار است و باید هزینهای كه فرد برای زندگی اخلاقی میپردازد كمتر از سود
آن باشد. بدینقرار هر عمل اخلاقی تابع همین حكم است. نه فقط هر عمل اخلاقی
بلكه كل زندگی انسان اگر قرار است اخلاقی باشد، بایستی هزینه و سودی
متناسب داشته باشد. واضح است كه بدون پرداخت هزینه نمیتوان زندگی اخلاقی
داشت. تجربه ثابت كرده است كه زندگی اخلاقی هزینه بالایی دارد، اما ببینیم
سود چنین زندگیای در چیست؟ كدام سود عاید اخلاقیان جهان شده است؟
ادامه نوشته
+ نوشته شده در چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۲ ساعت 9:59 AM توسط مهدی سوری
|
تقدیم به همه آنانی که در راه اعتلای اخلاق این دغدغه همیشگی همه رسولان الهی قدم بر می دارند فراموش نکنیم که امروزه بیش از هر زمانی به اخلاق به عنوان یک نیاز فطری و ضرورت اجتماعی نیازمندیم. اقوام روزگار به اخلاق زنده اند قومی که بود فاقد اخلاق مردنی است.