فلسفه اخلاق

با اين وصف، انتخابات ما نيز بايد تابعي از همين اخلاق الهي  باشد. اگر رقابتي هم حادث مي شود، اين رقابت بايد  در محدوده «اخلاق اسلامي» سامان يابد و كانديداها باید متخلق به اين اخلاق باشند. متاسفانه ديده شده است كه برخي را چنان حب قدرت و مكنت و جاه می رباید كه در هنگامه مبارزات انتخاباتي اخلاق را زیر پا می گذارند .و همچنین گهگاهی شاهد انتخاب، بدون آگاهی افرادی بوده ایم که جز پشیمانی و اندوه چیزی را به همراه نداشته است .

بديهي است كه اين رويكردها، از منظر نظام اخلاقی اسلام محلي از اعراب ندارد و با فلسفه وجودي انقلاب اسلامي  سر سازش و تطابقي ندارد. از سوي ديگر، «اخلاق انتخاباتي» فقط يك لفظ و واژه نيست كه برخي چنان آن را به کار می برند كه گويي با صرف سخن گفتن از آن همه چيز حل خواهد شد . كسي كه قصد دارد در نظام اسلامي كانديداي مجلس شورای اسلامی شود، بايد به تعبیر قرآن واجد صفت اهلیت یا شایستگی باشد، در غیر اینصورت قطعا نقطه سياهي در كارنامه آنان به جاي خواهد ماند كه از چشمان تيزبين دلسوزان انقلاب و مردم دور نخواهد ماند و اگر فردي هم با روش هاي ناصواب به این کرسی ها دست يابد، هيچ گاه از سوي مردم شريف ايران اسلامي مورد بخشش قرار نخواهد گرفت. و بدون شک آنها شرمندگان واقعی تاریخ این مرز و بوم خواهند بود . و به تعبیری زمانی که دست این افراد برای مردم رو می شود مورد انزجار فراوان مردم قرار می گیرند .

مشارکت در انتخابات از آنجایی که می بایست سرنوشت کشور را  به مدت 4 سال به دست افرادی سپرد در ابتدا به عنوان یک حق و سپس به عنوان یک وظیفه ملی و شرعی مطرح خواهد بود . و یکی از دلایلی نیز که همواره هر انتخاباتی حساسیت خاص خود را پیدا می کند همین مسئله می تواند باشد .

با وارد شدن انتخابات به مرحله تازه و با توجه به ثبت نام داوطلبان مجلس شورای اسلامی انتظار می رود دستگاه های نظارتی و اجرایی در بررسی صلاحیت کاندیداها، با پیاده کردن اصول اخلاقی حساسیت شرایط کنونی را لحاظ نمایند .

درباره انتخابات همواره گفتنی های بسیاری وجود دارد ، اما آنچه اکنون مورد نظر است ارتباط آن با اخلاق است . اخلاق و انتخابات را از سه منظر می توان مورد بررسی قرار داد .1- بررسی وظایف اخلاقی برگزارکنندگان انتخابات  2- بررسی وظایف اخلاقی کاندیداها  و هواداران آنها در برخورد با رقبا  3- بررسی وظایف اخلاقی مردم در انتخاب کاندیدای اصلح.

برگزار ی یک انتخابات اخلاقی به هر سه مولفه فوق در کنار هم نیازمند است و حتی اگر دو مولفه از موارد فوق به طور صد در صد رعایت شود و مولفه ای دیگر کمرنگ باشد باز هم نمی توان ادعا کرد که شاهد یک انتخابات اخلاقی بوده ایم .

همانطور که علم اخلاق مبانی و اصول موضوعه خود را از علوم مابعدالطبیعه و برخی از علوم طبیعی می گیرد ، علم سیاست نیز این اصول و مبانی خود را از علم اخلاق می گیرد و لذا علم سیاست می بایست در خدمت اخلاق باشد و برگزاری انتخابات اخلاقی نیز نشات گرفته از همین تفکر خواهد بود . اما متاسفانه در پاره ای موارد اخلاق در خدمت سیاست قرار می گیرد و به نوعی قربانی اقدامات خودکامه می شود.

التزام به اخلاق از سوی برگزارکنندگان انتخابات از اهمیت بالایی برخوردار است چرا که در هر انتخابات ما در ابتدا شاهد نقش آفرینی مجریان انتخابات هستیم و بعد از آن است که انتخابات به سطح کاندیداها و مردم کشانده می شود و لذا رعایت اخلاق انتخاباتی بسیار ضروری به نظر می رسد . هرچند که برای اخلاق پشتوانه قانونی و اجرایی نمی توان مترتب شد ولی پاسخگویی به وجدان در بررسی صلاحیتها و حفظ حرمت افراد  و التزام به قانون و اخلاق و ((امانتداری)) ضروری به نظر می رسد و به همان میزان که این اصل از سوی مجریان مورد عنایت قرار گیرد بدون شک بازتاب آنرا در سایر مراحل انتخابات و نقش آفرینی کاندیداها و مردم در پایبندی به اخلاق در جهت اخلاقی تر برگزار شدن انتخابات خواهیم دید .

کاندیداها نیز به عنوان بازیگران اصلی صحنه انتخابات نیز می بایست پایبندی خود را به ارزشهای اخلاقی چه در جریان تبلیغات نامزدها و چه در جریان شعارها و برنامه های انتخاباتی خود رعایت کنند و به نظر می رسد ((صداقت)) به عنوان مهترین رکن به عنوان یک فضیلت اخلاقی می تواند  نسخه ای شفا بخش همواره مطرح باشد .

از نقش و اهمیت مردم نیز در جریان انتخابات و تاکید بر ارزش های اخلاقی نیز نباید غافل بود .مردم نیز با بلوغ و رشد فکری و فرهنگی خود می بایست با رصد کردن رفتار کاندیداها چه در زمان تصدی مسئولیت های گذشته و چه در جریان انتخابات به یک انتخاب اصلح دامن بزنند . دامن زدن به قبیله گرایی ، ترجیح دادن منافع شخصی بر منافع ملی ، تخریب و بد اخلاقی به هواداران دیگر نامزدها ، عدم توجه به سوابق اخلاقی و اجرایی و ... از جمله رذائل اخلاقی است که باید کنار گذاشته شوند ، تا به راحتی بتوانند به یک انتخاب آگاهانه از نگاه اخلاقی دست یافت .

به نظر می رسد هم اکنون بايد با دقت تمام ، رفتار و گفتار کاندیداهای  که مي خواهند سرنوشت و آينده کشور و فرزندان ما را تعيين کنند را در نظر بگیریم. زیرا افرادی که از هم اکنون که به نوعی به رای ما نیازمند هستند اگر اخلاق را ناديده بگيرند، چگونه خواهند توانست پس از ورود به این کرسی ها و به دست گرفتن قدرت ، به اخلاق بينديشند؟! یادمان باشد که، انتخاب اخلاقي ما بدون شک اخلاق  انتخاباتي را شکل خواهد داد.