ضرورت رعایت اخلاق نقد
نقد و انتقاد بهعنوان عملی که اقشار و سطوح بسیاری از اجتماع را دربرمیگیرد، بیش از هر عملی نیازمند رعایت و پاسداشت اصول اخلاقی است. اگر این عمل که تأثیر بسیاری در رشد و تکامل فردی و گروهی جامعه دارد به دور از اصول اخلاقی انجام پذیرد، شکی نیست که اثرات مخربی در فرآیند رشد و انسجام و همدلی اجتماعی و سیاسی بر جا خواهد گذاشت.
انصاف و عدالت
نقد سازنده نقدی است که به دور از سیاهنمایی و پوشاندن خوبیها باشد. ذکر و تأکید بر خوبیها و زیباییها باعث پذیرفته شدن هر نقد و انتقادی از سوی شخص یا گروه نقد شونده خواهد شد. علاوه بر این نادیده انگاشتن خوبیهای یک عمل، رویکرد و... چون نوعی کتمان حقیقت است و نیز باعث انحراف ذهن مخاطب از فهم تمام حقیقت است، نوعی دروغ عملی به شمار میرود و امری ناپسند از منظر دین و اخلاق است.
رعایت ادب در گفتار و حفظ شخصیت مخاطب
رعایت ادب در گفتار و کردار، فارغ از بحث نقد و انتقاد، یکی از توصیههای مهم در آموزههای دینی ما به شمار میرود. قبل از شروع هر نقد و انتقادی نسبت به هر شخص و تفکر و گروه، باید توجه داشته باشیم که رعایت شخصیت و جایگاه اجتماعی و دینی هر کسی در جامعه اسلامی لازم و ضروری است و نقد اگر با رعایت این ادب و آداب دیگرش همراه نباشد، اثرات سوئی در فضای اخلاقی جامعه خواهد گذاشت.
نقد باید از روی علم و آگاهی باشد
نقدی پذیرفته است که از روی علم و آگاهی باشد، اگر شخصی متخصص در حوزه اقتصاد نیست، شایسته نبوده برای مثال دولت را در زمینه اقتصادی نقد کند؛ لذا نقاد باید ضمن علم به موضوع نقد، به فکر بهبود شرایط نیز باشد.
نقد باید منصفانه و از روی دلسوزی باشد نه برای تخریب چراکه در این صورت آنطور که باید اثر نگذاشته و پیامدهای منفی بهدنبال دارد.
تقدیم به همه آنانی که در راه اعتلای اخلاق این دغدغه همیشگی همه رسولان الهی قدم بر می دارند فراموش نکنیم که امروزه بیش از هر زمانی به اخلاق به عنوان یک نیاز فطری و ضرورت اجتماعی نیازمندیم. اقوام روزگار به اخلاق زنده اند قومی که بود فاقد اخلاق مردنی است.