فلسفه اخلاق

ارزش «مثبت اندیشی»

حضرت محمّد - که درود خداوند بر او و اهل بیت پاکش باد - فرمود: «خداوند، با نگاهی خوش بینانه (با قضایا) برخورد کردن را دوست می دارد».

ایشان در جایی دیگر فرمود: «چه چیزِ نیکویی است خوش بینی!».

امیرالمؤمنین (ع) نیز پیروزی و کامیابی را در خوش بین بودن و فال خیر زدن می داند.

خوش بینی سبب افزایش امید و نشاط در زندگی است ؛ امیدی که زندگی بدون آن تقریباً غیر ممکن است. متفکّران بزرگ گذشته ما معتقد بودند که اگر چنانچه انسانی سرش را داخل آب فرو برد و در همان لحظه، امید از او گرفته شود، دیگر بار، رغبتی برای خارج نمودن آن از خود نشان نخواهد داد». این تعبیر - که مورد پذیرش روانشناسان بزرگ معاصر نیز هست - مثال روشنی برای نشان دادن اهمیت حیاتی امید در زندگی است.

از روشهایی که می تواند در زنده کردن و زنده نگاه داشتن امید، تأثیر بسزایی داشته باشد همین خوش بین بودن و به جهان و جهانیان، نیکو نگریستن است (البته باید توجه شود که خوش بینی به معنای ساده لوحی - که هر کسی بتواند از ما سوء استفاده نماید - نیست، بلکه مراد، نگاه کردن از بالا و از منظری وسیع تر از چیزی است که قبلاً می نگریستیم).

افرادی که از زندگی مأیوس و دلزده هستند و اذعان می کنند زندگی شان بیهوده است، در واقع: «چشم دارند ولی نمی بینند و گوش دارند و لکن نمی شنوند». اینجاست که راهنمایی و مداوای چنین افرادی مشکل می نماید. خداوند حکیم فرمود: «آیا تو (ی پیامبر) می توانی کَران را شنوا کنی، یا نابینایان را و کسی را که همواره در گمراهیِ آشکاری قرار دارد، راه نمایی؟».

و در واقع، گناه این کوتاهی فقط بر گردن خود آنهاست، نه خداوند و نه سرنوشت و نه هیچ کس دیگر!