فلسفه اخلاق

جوانمردی از منظر دین :

- امام و پیشوای جوانمردان حضرت علی (علیه السلام) می باشد، و این مدال افتخار را حضرت در جنگ احد از جانب خداوند دریافت داشت، آنگاه که یاران پیامبر، حضرتش را در مقابل چشم دشمنان خونخوار تنها گذاردند و این حضرت علی (علیه السلام) بود که چون شیر غران بر سپاه دشمن حمله می کردند، آنقدر مقاومت کرد تا شمشیر شکست، حضرت رسول (صلی الله علیه و اله و سلم) به او ذوالفقار را داد. جبرئیل گفت: یا محمد جانفشانی این است که علی برای تو می کند، پیامبر فرمود: علی از من است و من از علی هستم، و جبرئیل میان زمین و آسمان فریاد برآورد که:

لا فتی الا علی لا سیف الا ذوالفقار

جوانمرد کسی نیست جز علی و شمشیری نیست جز ذوالفقار،

آری تنها در آن جنگ سهمگین بیش از هفتاد جراحت بر بدن شریف او وارد آمد ولی او همچنان جانفشانی می کرد.

و قبل از این نیز جوانمردی خود را با خوابیدن در بستر پیامبر برای نجات جان حضرت در لیلة المبیت به نمایش گذارده بود.

2- نمونه‌ی دیگر مردانگی و جوانمردی، فرزمند برومند حضرت علی (علیه السلام) ابالافضل العباس (علیه السلام) می‌باشد. او با فداکاری و جوانمردی در کربلا از دین خود و امام خویش دفاع کرد و هنگامی که با جگر تشنه و لبهای خشکیده، نگهبانان فرات را کنار زد و به درون نهر آب رسید، دست بر زیر آب زد تا تشنگی را فرو نشاند، اما رسم مردانگی و جوانمردی ندید که برادرش و اطفال او تشنه باشند و او آب بنوشد، مشک را آب کرد و تشنه از فرات بیرون آمدولی در بین راه او را ناجوانمردانه به شهادت رساندند.

3- محمد بن ابی عُمَیر نامی آشنا برای اهل حدیث و دانشمندان دینی است، او از بزرگان شیعه است که به خاطر ارادت و محبت به خاندان پیامبر از طرف حکومت عباسی هارون و مأمون مورد شکنجه قرار گرفت، اما به شدت مقاومت کرد. شغلش بزازی بود، اموال و دارایی او را مصادره کردند به گونه ای که بعد از آن همه ثروت، تنگدست شد و در همین حال یکی از کسانی که ده هزار درهم به او بدهکار بود، خانه اش را فروخت و پول آن را برای پرداخت بدهی خود نزد ابن ابی عمیر آورد. پرسید: این چه پولی است؟ بدهکار گفت: طلب توست. پرسید: آیا ارثی به تو رسیده؟ گفت: نه، پرسید: آیا مزرعه فروخته‌ای؟ گفت: نه. پرسید: پس چیست؟ بدهکار گفت: خانه مسکونی خود را فروخته‌ام تا بدهی خود را بپردازم، ابن ابی عمیر گفت: ذریح محاربی (یکی از شیعیان) به من خبر داد که حضرت صادق (علیه‌السلام) فرمود: هیچ مردی به خاطر بدهی نباید از محل سکونتش بیرون شود (یعنی خانه کسی را به خاطر بدهی نمی شود فروخت)این پولها را بردار که من به اینها نیاز ندارم، به خدا سوگند که یک درهم آن را قبول نمی کند، هرچند که اکنون به یک درهم آن محتاجم.

 آری مروت و جوانمردی در هنگام سختیها و مشکلات است که خود را نمایان می‌سازد و این مردانگی را ابن ابی عمیر وقتی انجام داد که به شدت نیازمند بود و آن مرد نیز خودش اقدام به فروش خانه کرده بود، با این حال سختی را تحمل کرد تا دیگران به مشقت نیفتند.